Kamu Denetçiliği Kurumu (Ombudsmanlık), üniversite hastanelerinde tıpta uzmanlık eğitimi gören asistan hekimlerin mali haklarını doğrudan ilgilendiren önemli bir tavsiye kararına imza attı. 28/11/2025 tarihli kararda, Sağlık Bakanlığına bağlı eğitim ve araştırma hastanelerindeki asistanlar ile üniversite hastanelerindeki asistanlar arasında oluşan “teşvik ek ödemesi” farkının giderilmesi gerektiği belirtildi.
Asistan Hekimlerin Ek Ödeme Mağduriyeti
Başvuru, Hekim ve Diğer Sağlık Çalışanları, Kamu Sağlık ve Sosyal Hizmetler Sendikası tarafından, Ankara Üniversitesi Tıp Fakültesi’nde görevli bir asistan hekim (araştırma görevlisi) adına yapıldı. Başvuruda, Sağlık Bakanlığı kadrosunda çalışan asistan hekimlere yapılan teşvik ek ödemesi ile üniversite bünyesindeki asistana yapılan ödeme arasında ciddi bir fark olduğu belirtilerek, bu farkın geriye dönük olarak yasal faiziyle ödenmesi talep edildi.
Üniversite rektörlüğü tarafından KDK’ya gönderilen savunmada, ödemelerin döner sermaye gelirleri, klinik hizmet puanı ve üniversite yönetim kurulunca belirlenen katsayılara göre yapıldığı, bu nedenle Sağlık Bakanlığı ile üniversiteler arasında farklılıkların oluşabildiği ifade edildi.
Asistan Hekimler Fark Ücretini Alabilir mi?
Kamu Denetçiliği Kurumu’nun incelemesi neticesinde, üniversite hastanelerinde görevli asistan hekimlerin bu fark ücretini alabileceği sonucuna varıldı. KDK’nın bu kararı 2809 sayılı Kanun hükümlerine dayandırıldı. Zira normlar hiyerarşisi gereği kanunlar yönetmeliklerin üzerindedir ve yönetmelikler kanunlara aykırı düzenleme yapamazlar. Bu gerekçeyle kanun hükmünün hukuki temellendirmesi sonucu asistan hekimleri ilgilendiren emsal karar verilmiştir.
1. Üst Norm İlkesi ve 2809 Sayılı Kanun Güvencesi
KDK kararında, idarenin yönetmeliklerle belirlediği katsayı ve dağıtım esaslarının, kanunların çizdiği sınırın altında kalamayacağı vurgulandı. Özellikle 2809 sayılı Yükseköğretim Kurumları Teşkilatı Kanunu’nun Geçici 3. maddesinin beşinci fıkrasına dikkat çekildi.
İlgili kanun maddesi şöyledir:
“Üniversitelerde tıpta uzmanlık öğrenimi yapmakta olanlara verilecek aylık ve her türlü ödemelerin net tutarı, Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığının aynı durumda bulunan personeline verilen aylık ve her türlü ödemelerin net tutarından az olması halinde aradaki fark kendilerine hiçbir vergi ve kesintiye tabi tutulmaksızın tazminat olarak ilgili üniversite bütçesinden ödenir.”
Bu hüküm gereğince, üniversite hastanesindeki bir asistanın eline geçen toplam net tutar, Sağlık Bakanlığı’ndaki emsalinden düşük olamaz.
2. İdarenin Takdir Yetkisi ve Sınırları
Kurum kararında, üniversite yönetim kurullarına döner sermaye dağıtımında katsayı belirleme yetkisi verilmiş olsa da, bu yetkinin sınırsız olmadığı belirtildi. Yönetmeliklerle (alt norm) verilen yetkinin, kanunun (üst norm) “emsalden az ücret ödenemez” emrine aykırı kullanılamayacağı ifade edildi. İdarenin takdir yetkisini kamu yararı ve eşitlik ilkesi çerçevesinde kullanması gerektiği vurgulandı.
“Eşit İşe Eşit Ücret” ve Angarya Yasağı
Kararın gerekçesinde Anayasa’nın 18. maddesinde düzenlenen “Angarya Yasağı”na da atıfta bulunuldu. Danıştay içtihatlarına da yer verilen kararda, aynı işi yapan ve aynı statüde bulunan personelin, mevzuat farklılıkları gerekçe gösterilerek daha düşük ücretle çalıştırılmasının angarya kapsamında değerlendirilebileceği belirtildi.
KDK, başvurana yapılan ödemelerin emsali Sağlık Bakanlığı personeline göre düşük kalmasının, eşit işe daha az ücret ödenmesi sonucunu doğurduğunu ve bunun hakkaniyete aykırı olduğunu tespit etti.
Kararın Sonucu ve İdareye Tavsiyeler
Yapılan incelemeler sonucunda Kamu Başdenetçisi Mehmet Akarca imzasıyla yayımlanan kararda şu hükümler yer aldı:
- Başvurunun Kabulü: Başvuran asistan hekimin talebi haklı bulundu.
- Ödeme Tavsiyesi: Ankara Üniversitesi Rektörlüğü’ne, başvuranın maaş ve ek ödemelerinin Sağlık Bakanlığı’ndaki emsalinden az olamayacağı, oluşan farkın 2809 sayılı Kanun gereği tazminat olarak ödenmesi tavsiye edildi.
- YÖK’e Düzenleme Çağrısı: Benzer sorunların diğer üniversitelerde de yaşanmaması ve uygulama birliğinin sağlanması adına Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı’na (YÖK) gerekli çalışmaların yapılması yönünde tavsiyede bulunuldu.
Bu karar, üniversite hastanelerinde görev yapan ve Sağlık Bakanlığı’ndaki meslektaşlarına göre daha düşük teşvik ödemesi alan tüm asistan hekimler için emsal niteliği taşıyor. İlgili idarelerin 30 gün içinde bu karara istinaden bir işlem tesis etmesi veya yanıt vermesi bekleniyor. Kamu Denetçiliği Kurumunun bu tavsiyesine rağmen ödemesi yapılmayan asistan hekimler idari yargıda dava açarak bu haklarını alabilecektir.
İlgili karara Kamu Denetçiliği Kurumu web sitesinden ulaşabilirsiniz. Karar için tıklayın.
News
